Το μπαλκόνι


Συγγραφέας : Genet, Jean, 1910-1986
Μεταφραστής : Δημητριάδης, Δημήτρης, 1944- , θεατρικός συγγραφέας
Εκδότης : Ύψιλον
Έτος έκδοσης : 2007
ISBN : 978-960-7949-44-8
Σελίδες : 144
Σχήμα : 24x15
Κατηγορίες : Γαλλικά θεατρικά έργα
Σειρά : Θέατρο

12.00 € 9.00 €




Υπάρχουν τρεις μορφές του έργου. Η πρώτη (του 1956) αποτελείται από δύο πράξεις και δεκαπέντε σκηνές. Στη δεύτερη (1960), που είναι και η εκτενέστερη, το πολιτικό στοιχείο είναι εντονότερο. Η τρίτη μορφή (1962) είναι και η οριστική και σ' αυτήν βασίστηκε η παρούσα μετάφραση. Ανέβηκε για πρώτη φορά στο Arts Theatre του Λονδίνου, στα αγγλικά, το 1957, σε σκηνοθεσία Peter Zadek. Το 1959 στο Βερολίνο, από τον Hans Lietzau. To 1960 ανέβηκε για πρώτη φορά στο Παρίσι, στο Theatre du Gymnase, σε σκηνοθεσία Peter Brook, με τις Marie Bell και Loleh Bellon στους ρόλους της Ίρμας και της Κάρμεν αντιστοίχως, και τον Roger Blin στο ρόλο του Απεσταλμένου. Ο Brook σχεδίασε ο ίδιος τα σκηνικά και χρησιμοποίησε μία περιστρεφόμενη σκηνή για τις πρώτες σκηνές του έργου· οι γυναίκες ηθοποιοί αρνήθηκαν να προφέρουν τις "βρώμικες λέξεις", και η σκηνή με τους επαναστάτες παραλείφθηκε. Στις οδηγίες του για το "Πώς παίζεται το μπαλκόνι", ο Ζενέ αναφέρεται στη σκηνοθεσία του Brook, διαφωνεί με την ιδέα της περιστρεφόμενης σκηνής, και διαμαρτύρεται για τις περικοπές ή τροποποιήσεις. Ωστόσο, η σκηνοθεσία του Brook ήταν υψηλής ποιότητος και μεγάλης καλλιτεχνικής αξίας. Το "σπίτι" ήταν "οίκος ψευδαισθήσεων" μάλλον παρά "ανοχής". Οι πόρνες ήταν τολμηρές χωρίς να γίνονται χυδαίες. Ο Brook ανεγνώρισε, σε συνέντευξή του, τις φοβερές δυσκολίες της διανομής των ρόλων. Το "εναλλακτικό" ύφος του Ζενέ δεν προσφέρεται ούτε για τους ηθοποιούς της κλασικής τραγωδίας, ούτε για τους ηθοποιούς του εμπορικού θεάτρου, εξίσου ακατάλληλους να εκφράσουν τη λεπτή αλλά ανορθόδοξη ποιητικότητα του κειμένου. Τα επόμενα χρόνια το "Μπαλκόνι" ανέβηκε από τους διασημότερους σκηνοθέτες της εποχής μας: Στη Νέα Υόρκη από τον Jose Quintero και στη Βιέννη από την Leon Epp (1961). Στη Φραγκφούρτη από τον Erwin Piscator (1962)· στο Ρότερνταμ από τον Roger Blin (1967)· στη Μασαλία και το Παρίσι από τον Antoine Bourseiller (1969, 1975)· στη Βραζιλία από τον Victor Garcia (1969)· στο Στρασβούργο από τον Andre Steiger (1971)· στο Λονδίνο, με τον Βασιλικό Σαιξπηρικό Θίασο, από τον Terry Hands (1971)· στο Μιλάνο από τον Giorgio Strehler (1976))· στη Νέα Υόρκη από τον Richard Schechner (1979). Στην Ελλάδα ανέβηκε για πρώτη φορά το 1962, από τον θίασο της Έλσας Βεργή, σε μετάφραση και σκηνοθεσία Μίνου Βολανάκη. Το 1979-80 από το Προσκήνιο του Αλέξη Σολωμού. Το 1985, από το Κ.Θ.Β.Ε., σε σκηνοθεσία Γιάννη Χουβαρδά και μετάφραση Δημήτρη Δημητριάδη.

O Ζαν Ζενέ (1910-1986), υπήρξε πεζογράφος, θεατρικός συγγραφέας και σκηνοθέτης. Κλέφτης, περιθωριακός, κατάδικος και εκδιδόμενος ομοφυλόφιλος, στα πρώτα χρόνια της ζωής του, που εξελίχθηκε σε έναν από τους πιο σημαντικούς εκφραστές του θεάτρου του παραλόγου, αργότερα, απεικονίζει μέσα από το έργο του κυρίως την ίδια τη ζωή του. Στη διάρκειά της, επίσης, περιπλανήθηκε στην Ευρώπη, έγινε το αγαπημένο παιδί της γαλλικής διανόησης, αφοσιώθηκε σε έναν ακροβάτη, και αργότερα μεταμορφώθηκε σε πολιτικό ακτιβιστή, υποστηρίζοντας τους Μαύρους Πάνθηρες και ακολουθώντας Παλαιστίνιους στρατιώτες σε στρατόπεδα του Λιβάνου και της Ιορδανίας. Νόθος γιος μιας πόρνης και ενός εργάτη, ο μικρός Ζαν εγκαταλείφθηκε από τους γονείς του λίγους μήνες μετά τη γέννησή του, αλλά είχε την τύχη να υιοθετηθεί από μια "κανονική" οικογένεια, έχοντας δύο χωρικούς για γονείς. Παρόλα αυτά, δεν άργησε να παρουσιάσει τάσεις περιθωριοποίησης: απόπειρες φυγής από το σπίτι και μικροκλοπές του χάρισαν τον τίτλο του κλέφτη στα 12 χρόνια του. Ήταν όμως άριστος μαθητής, γι' αυτό τον έστειλαν σε μια τεχνική σχολή έξω απ' το Παρίσι να μάθει το επάγγελμα του τυπογράφου. Το σκάει αμέσως για να κυνηγήσει το όνειρό του, το σινεμά, στην Αμερική. "Αποφάσισα να απαρνηθώ έναν κόσμο που με είχε απαρνηθεί" έγραψε για την τροπή που πήρε η ζωή του. Κλεισμένος σε αναμορφωτήριο από τα 15 του ως τα 18 του ο έφηβος Ζαν γνώρισε για τα καλά τη σκληρή δουλειά, την άσχημη όψη των ανθρώπων και τον ομοφυλόφιλο έρωτα. Θέλησε να ξεφύγει και το προσπάθησε μέσω του στρατού, έφυγε όμως και από εκεί. Λιποτάκτης πια αλλάζει το επώνυμό του και περιπλανιέται στην Ευρώπη με τα πόδια, κλέβοντας ό,τι βρίσκει. Αλλά σε κάθε σταθμό του έχει προβλήματα με τις Αρχές. Φτάνοντας στη Γερμανία του Χίτλερ θα πεί "Αισθάνθηκα σαν να βρέθηκα σε ένα οργανωμένο στρατόπεδο με λωποδύτες. Είναι ένα έθνος κλεφτών". Περνάει στη φυλακή τα επόμενα επτά χρόνια. "Βλέπω στους κλέφτες, στους προδότες, στους δολοφόνους, στους απόκληρους και στους μάγκες μια βαθιά ομορφιά, μια υπόγεια ομορφιά". Δημοσιεύει το πρώτο του κείμενο σε ηλικία 32 ετών, την "Παναγία των λουλουδιών", το πιο "εμπρηστικό" ίσως μυθιστόρημα του 20ού αιώνα. Το γράφει στο κελί του, σε ό,τι χαρτί βρίσκει. Οι φύλακες θα του το αρπάξουν, εκείνος θα το ξαναγράψει απ' την αρχή. Αποκτά την αναγνώριση της παρισινής κοινωνίας μετά τη γνωριμία του με τον Ζαν Κοκτό, ο οποίος θα φροντίσει ώστε να εκδοθούν τα έργα του και θα τον βοηθήσει πολλές φορές να βγεί από τη φυλακή. Ξαφνικά το παρουσιαστικό του Ζενέ αλλάζει. Βολτάρει στη Μονμάρτρη και στα παρισινά μπιστρό, ντυμένος μπουρζουά διανοούμενος, με χειροποίητα κοστούμια και μεταξωτές γραβάτες. Συναντά τον Ζαν-Πολ Σαρτρ, τον άνθρωπο που τον ανέδειξε και τον επηρέασε πιο πολύ απ' όλους. Ο Σαρτρ πρωτοστατεί σε μια κίνηση των διανοουμένων της εποχής, ώστε να μην εκτελεστεί η θανατική ποινή του Ζενέ το 1949, ενώ η βιογραφία του "Άγιος Ζενέ: Κωμωδός ή μάρτυρας", που βλέπει το φως της δημοσιότητας το 1952, όχι μόνο αποκαθιστά τη φήμη ενός πρώην θανατοποινίτη, αλλά τον αναδεικνύει ως κορυφαίο λογοτέχνη και σκεπτόμενο άνθρωπο. Ο Ζενέ, μετά από το πορτρέτο αυτό του Σαρτρ, δεν θα ξαναγράψει για επτά χρόνια. Έχει μάθει να ξαναγεννιέται από τις στάχτες του, πάντα ως κάτι άλλο, κάτι καινούργιο. Αυτή τη φορά θα είναι ο θεατρικός συγγραφέας που θα αποσπάσει το χειροκρότημα του κοινού με τις "εμπρηστικές" του παραστάσεις που δε σέβονται την παραδοσιακή πλοκή, ούτε τους νόμους της ψυχολογίας. Ακολούθησαν κινηματογραφικές παραγωγές, βιβλία για τον Ρέμπραντ και τον Αλμπέρτο Τζιακομέτι και περιπλανήσεις σε όλη την Ευρώπη. Ξαφνικά η ζωή του θα αλλάξει και πάλι, πλάι στον Αμπντάλα Μπεντάγκα, τον 20χρονο ακροβάτη, τον πρώτο μουσουλμάνο εραστή του, στον οποίο θα αφοσιωθεί ψυχή τε και σώματι. Πληρώνει τους καλύτερους εκπαιδευτές, αναλαμβάνει ο ίδιος τη σκηνοθεσία του σόου του επάνω στο τεντωμένο σκοινί, τον πείθει να μην καταταγεί στο στρατό και ξεκινούν οι δυό τους περιοδείες. Η ιστορία τους όμως δεν είχε αίσιο τέλος. Έπειτα από έναν σοβαρό τραυματισμό του Μπεντάγκα, ο Ζενέ τον παρατάει. Εκείνος αυτοκτονεί και ο Ζενέ πέφτει σε βαριά κα




e-mail Facebook Twitter